OpenAI kompaniyasi Amazon, Nvidia va Softbank tomonidan $110 milliard dollar sarmoya jalb qildi

Uchta yirik investor — Amazon, Nvidia va SoftBank OpenAIʼga jami $110 milliard dollar sarmoya kiritishini eʼlon qildi.

Kim qanchadan pul kiritadi?

Amazon umumiy $50 milliard dollar — dastlab $15 milliard toʻlanadi, qolgan $35 milliard esa kelgusida maʼlum shartlar bajarilganda oʻtkaziladi.

Nvidia va SoftBank esa har biri $30 milliard dollar sarmoya kiritadi. Ushbu sarmoyalar OpenAI modellarini oʻqitish uchun zarur bo'lgan GPU chiplari sotib olishga ishlatiladi.

Ushbu moliyalashtirishdan soʻng OpenAI IPO oldi bozor qiymati $730 milliard dollarga yetdi.

🔹 2019-yil: $1 milliard — startap bosqichi;

🔹 2024-yil (oktyabr): $157 milliard — GPT-4 modeli muvaffaqiyati;

🔹 2025-yil (mart): $300 milliard — GPT-4.5 chiqarilishi;

🔹 2026-yil (fevral): $730 milliard — IPO oldi holati.

Yaʼni kompaniya bozor bahosi yetti yil ichida 730 marta qimmatlab ketdi. OpenAI qancha koʻp sarmoya jalb qilgan sayin, bozor bahosi ham shuncha oshib bormoqda.

Eng qiziq joyi shundaki, sarmoya kiritayotgan kompaniyalar aslida bu pulni oʻzlariga qaytarib olishmoqda — aylanma investitsiya.

Misol uchun, Nvidia $30 milliard tikmoqda, lekin OpenAI bu pulga yana Nvidia chiplarini sotib oladi. Natijada Nvidia pulni oʻzidan chiqarib, oʻziga qaytarib oladi.

Bu jarayon “sunʼiy daromad” yaratishga oʻxshaydi: Nvidia daromadi oʻsayapti, lekin bu daromad isteʼmolchilarning haqiqiy ehtiyojidan emas, balki aylanma kapitaldan shakllanmoqda.

OpenAI 2030-yilga kelib yillik daromadini $280 milliard dollarga yetkazishni prognoz qilingan. Taqqoslash uchun — Apple kompaniyasining 2025-yildagi yillik daromadi: $400 milliard. Yaʼni OpenAI oʻzini atigi 4 yil ichida dunyodagi eng yirik korporatsiyalar qatoriga qoʻymoqchi.

Muammo shundaki, OpenAI hozir “monopol” mavqeini saqlab qolish uchun zararda ishlashga ham rozi.

Kompaniya yiliga $14 milliard dollar zarar koʻrmoqda — va bu zarar 2029-yilgacha $115 milliard dollarga yetishi prognoz qilingan.

Investorlar esa shunga qaramay pul tikishadi. Ularning mantigʻi oddiy: agar 2030-yilda AGI — Sunʼiy Umumiy Intellektga — erishilsa, bu barcha xarajatlarni qoplaydi.