2026-yilning yanvar–iyul oylarida O‘zbekistonning tabiiy gaz importi $1,1 mlrdga yetdi. Shu davrda gaz eksporti esa $279,7 mlnni tashkil etdi. Natijada import qiymati eksportdan qariyb 4 barobar yuqori bo‘ldi.

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yilning dastlabki yetti oyida O‘zbekiston xorijdan $1,1 mlrdlik tabiiy gaz sotib oldi.

Gaz importining asosiy manbalari Rossiya va Turkmaniston hisoblanadi. Import qiymati 2025-yilning mos davriga nisbatan 8,2 foizga oshgan.

Shu bilan bir vaqtda O‘zbekistonning tabiiy gaz eksportidan olgan tushumi sezilarli kamaydi. Yanvar–iyul oylarida eksport hajmi qiymat jihatidan 36,2 foizga qisqarib, $279,7 mlnga tushdi.

Import va eksport o‘rtasidagi farq $820 mlndan oshdi

Raqamlarni taqqoslaganda mamlakatning gaz bo‘yicha tashqi savdosidagi tafovut yanada yaqqol ko‘rinadi:

— Gaz importi: $1,1 mlrd

— Gaz eksporti: $279,7 mln

— Import va eksport farqi: qariyb $820 mln

— Importning eksportga nisbati: qariyb 3,9 barobar

— Import o‘sishi: +8,2%

— Eksport kamayishi: −36,2%

Bu ko‘rsatkichlar O‘zbekiston tabiiy gazni eksport qilishda davom etayotgan bo‘lsa-da, qiymat jihatidan mamlakatning tashqi gaz savdosida importning ustunligi kuchayganini ko‘rsatadi.

Katta gaz zaxirasiga qaramay, nega import qilinmoqda?

O‘zbekiston sezilarli tabiiy gaz zaxiralariga ega davlatlardan biri hisoblanadi. Keltirilayotgan baholarga ko‘ra, mamlakatning tasdiqlangan tabiiy gaz zaxiralari 1,84 trln kub metr atrofida.

Biroq katta zaxiraga ega bo‘lish mamlakatning ichki talabini har qanday vaqtda faqat mahalliy qazib chiqarish hisobidan qoplay olishini anglatmaydi.

So‘nggi yillarda ichki iste’molning yuqoriligi, elektr energetikasi va sanoatning gazga bo‘lgan talabi hamda mahalliy qazib chiqarish dinamikasi qo‘shimcha importga ehtiyojni kuchaytirgan.

Bundan tashqari, gaz iste’moli mavsumiy xarakterga ega. Ayniqsa kuz-qish davrida aholi va energetika tizimining talabini barqaror ta’minlash uchun tashqi yetkazib berish muhim rol o‘ynaydi.

Rossiya va Turkmaniston muhim yetkazib beruvchilar

O‘zbekiston tabiiy gazni asosan Rossiya va Turkmanistondan import qilmoqda.

Rossiya gazini O‘zbekistonga yetkazib berishda Markaziy Osiyo — Markaz gaz quvurlari tizimidan teskari yo‘nalishda foydalaniladi. Turkmaniston esa geografik yaqinligi va yirik gaz resurslari hisobiga O‘zbekiston uchun muhim mintaqaviy yetkazib beruvchilardan biri bo‘lib qolmoqda.

Shunday qilib, 2026-yilning dastlabki yetti oyida O‘zbekistonning gaz importiga sarflagan mablag‘i eksportdan tushgan daromaddan qariyb $820 mln ko‘proq bo‘ldi.

Bu tendensiya mamlakat energetika sektorida mahalliy qazib chiqarishni oshirish, energiya samaradorligini yaxshilash va elektr ishlab chiqarishda muqobil energiya manbalari ulushini kengaytirish masalasining ahamiyatini yanada oshirmoqda.