Korporativ obligatsiyalar nima?

Korporativ obligatsiyalar - bu aksiyadorlik jamiyatlari, mas'uliyati cheklangan va qo'shimcha mas'uliyatli jamiyatlar tomonidan o'z faoliyatini moliyalashtirish maqsadida chiqariladigan qarz qog'ozlaridir.

Oddiy qilib aytganda, kompaniya sizdan pul qarz oladi va ma'lum muddat ichida foiz bilan qaytarib beradi.

Obligatsiya egasi kompaniyaga qarz beruvchi hisoblanadi. Bunda investor kompaniyaning egasi emas, balki kreditori bo'ladi. Bu aksiyalardan farqli o'laroq, obligatsiya egasi kompaniya faoliyatida qatnashmaydi va ovoz berish huquqiga ega emas.

Har bir obligatsiyaning o'ziga xos parametrlari mavjud:

Nominal qiymati - obligatsiyaning yuzidagi qiymati bo'lib, odatda muddati tugaganda to'lanadigan summadir. O'zbekistonda ko'pincha 1 million so'm yoki undan ortiq qilib belgilanadi.

Kupon daromadi - bu obligatsiya egasiga muntazam to'lanadigan foizdir. Masalan, yillik 15% kupon daromadi degani, yil davomida nominal qiymatning 15 foizini olasiz.

Muddati - obligatsiya qancha vaqt amal qilishini ko'rsatadi. Bu 1 yildan 10 yil yoki undan ko'proq bo'lishi mumkin.

Korporativ obligatsiyalardan daromad olishning asosiy yo'llari mavjud:

Kupon to'lovlari - bu eng asosiy daromad manbai. Kompaniya muntazam ravishda, odatda har chorakda yoki yarim yilda kupon to'lovlarini amalga oshiradi.

Agar siz 10 million so'mlik obligatsiya sotib olsangiz va yillik kupon daromadi 18% bo'lsa, yiliga 1.8 million so'm daromad olasiz.

Qayta investitsiya qilish yo'li bilan olingan kupon to'lovlarini boshqa investitsiya vositalariga yo'naltirish orqali daromadni oshirish mumkin.

Korporativ obligatsiyalarning afzalliklaridan biri aksiyalarga nisbatan kamroq xavf - obligatsiya egasi kompaniya aktivlariga bo'lgan da'voga ega va kompaniya bankrot bo'lgan taqdirda ham o'z pulini qaytarib olish imkoniyati yuqoriroq.

E'tiborga olish kerak bo'lgan xavflardan biri kredit xavfi bo'lib, kompaniya o'z majburiyatlarini bajara olmaslik xavfi mavjud. Shuning uchun kompaniyaning moliyaviy ahvolini o'rganish muhim.

Hozirgi vaqtda O'zbekiston moliyaviy bozorida korporativ obligatsiyalar soni asta-sekin o'sib bormoqda. Respublika fond birjasida turli sohalarning yirik kompaniyalari o'z obligatsiyalarini taklif qilmoqda.

Imkon Finans obligatsiyalari - nominal qiymati 1 mln so'm, yillik 28 foiz daromad keltiradi.

Biznes Finans obligatsiyalari - nominal qiymati 1 mln so'm, yillik 27 foiz daromad keltiradi.