Indeks fyucherslari — investorlar uchun kelajakda ma’lum bir fond bozori indeksini "sotib olish" yoki "sotish" majburiyatidir. Bu shartnomalarda asosiy e’tibor kelajakdagi indeks qiymatiga qaratiladi.

Masalan, agar siz fyuchers shartnomasini tuzsangiz, siz hozirgi vaqtda kelajakdagi aniq bir sanada indeksni qanday qiymatda "sotishingiz" yoki "sotib olishingiz"ni belgilaysiz.

Dastlabki fyuchers shartnomalari asosan qishloq xo‘jaligi mahsulotlari, masalan, bug‘doy va makkajo‘xori uchun tuzilgan. Keyinchalik, fyuchers shartnomalari boshqa aktivlar, jumladan, indekslar, valyutalar va neft uchun ham joriy etilgan.

Indeks Fyucherslari Qanday Ishlaydi?

Fyucherslarning asosiy g‘oyasi – kelajakda indeks qiymati qanday bo‘lishini oldindan taxmin qilishdir. Agar siz indeksning kelajakda o‘sishini kutayotgan bo‘lsangiz, fyuchers sotib olishingiz mumkin. Agar siz uning pasayishini kutayotgan bo‘lsangiz, shartnomani sotishingiz mumkin. Muhimi, bu kelishuvlar haqiqiy aksiyalarni o‘z ichiga olmaydi, balki indeks qiymati o‘zgarishidan foyda olishni maqsad qiladi. Indeks Fyucherslari Qayerda Savdo Qilinadi? Indeks fyucherslari odatda maxsus derivativ birjalarda savdo qilinadi. Masalan, Chicago Mercantile Exchange (CME), Eurex va Intercontinental Exchange (ICE) kabi yirik birjalarda turli indeks fyucherslari mavjud. Bu birjalar qat’iy tartibga solinadi va nazorat qilinadi, bu esa investorlar uchun ishonchli savdo muhitini ta’minlaydi. Indeks Fyucherslaridan Kim Foydalanadi? Fyucherslardan asosan ikki turdagi ishtirokchilar foydalanadi:

Spekulyantlar: Ular indeks qiymatining kelajakda qanday bo‘lishini taxmin qilib, foyda olishni maqsad qiladilar.

Xedjerlar: Bu toifa ishtirokchilar indeks qiymatidagi o‘zgarishlardan himoyalanish uchun fyucherslardan foydalanadi. Masalan, katta portfelga ega investitsiya fondi kelajakda bozorning pasayishini kutsa, fyuchers orqali o‘z pozitsiyasini himoyalashi mumkin.

Indeks Fyucherslarining Afzalliklari nimada?

Diversifikatsiya: Bir indeks orqali ko‘plab aksiyalarga investitsiya qilish imkoniyati.

Leveraj: Kichik depozit bilan katta hajmdagi savdo qilish imkoniyati.

Xedjing: Portfelni bozor tebranishlaridan himoya qilish imkoniyati.

Likvidlik: Ko‘pgina indeks fyucherslari yuqori likvidlikka ega, bu esa tez va oson savdo qilish imkonini beradi.

Indeks Fyucherslarining Kamchiliklari

Yuqori risk: Leveraj tufayli, zarar ham katta bo‘lishi mumkin.

Murakkablik: Fyucherslar yangi boshlovchilar uchun murakkab bo‘lishi mumkin. Chuqur bilim va tajriba talab qilinadi.

Vaqtinchalik xarakter: Fyuchers shartnomalari muddatli, shuning uchun pozitsiyani doimiy nazorat qilish kerak.

Xulosa Indeks fyucherslari – kelajakdagi indeks qiymatiga qarab savdo qilish imkonini beruvchi moliyaviy vositalardir.

Ular indeks qiymati o‘zgarishidan foyda olish yoki risklardan himoyalanish uchun qulay. Biroq, bu jarayonlar yuqori risk bilan bog‘liq bo‘lib, ularni chuqur tushunib, ehtiyotkorlik bilan yondashish muhimdir.