Islom moliyasi — moliyaviy operatsiyalarni Islom qoidalari va prinsiplari asosida amalga oshirish tizimidir.

Bu tizim uch asosiy tamoyilga tayanadi:

1. Ribo taqiqi — sudxo'rlikning ta'qiqi, ya'ni qarz uchun ortiqcha foiz undirishning taqiqlanishi.

2. G'arar taqiqi — shartnomalarda haddan tashqari noaniqliklarga yo'l qo'ymaslik.

3. Maysir taqiqi — qimor o'yinlari va tavakkalchilikka asoslangan spekulyativ faoliyatni taqiqlash.

Islom moliyasi tizimi aynan shu uchta muhim prinsip ustida qurilgani uchun ham an'anaviy moliyadan tubdan farq qiladi.

Islom moliyasi sarmoya kiritishda risklarni tomonlar o'rtasida adolatli taqsimlanishini majburiy qilib qo'yadi.

Bir tomon barcha riskni o'z zimmasiga olishini qattiq qoralaydi va noaniq, shubhali sarmoyalardan qochishni maslahat beradi.

Bunga yechim sifatida sherikchilik orqali tijorat yuritishni tavsiya etadi.

Islom moliyasida qimmatli qog'ozlar

An'anaviy moliyada qarz tilxati o'xshash obligatsiyalar o'rniga Islom moliyasi "sukuk"ni taklif qiladi.

Obligatsiya egasi (investor) kompaniya tijoratida foyda ko'rish-ko'rmasligidan qat'iy nazar daromad oladi va barcha risk obligatsiya chiqargan kompaniyada qoladi.

Islom moliyasida esa riskning tomonlar o'rtasida taqsimlanishini shart.

Imtiyozli aksiyalarni ham Islom moliyasi muammoli deb biladi.

Sababi, imtiyozli aksiyalarda investor kompaniya foyda ko'rish-ko'rmasligidan qat'iy nazar dividend olish huquqiga ega bo'ladi.

Agar imtiyozli aksiya chiqargan kompaniya daromad qila olmasa ham, zaxira fondidan aksiyadorga dividend to'lab berishi kerak.

Islom moliyasida kripto-aktivlar

Kripto-aktivlarga sarmoya kiritishda aksar kriptovalyutalar orqasida aniq loyiha, jamoa yo'qligi hisobiga g'arar (ya'ni mavhumlik) yuqori ekanligi uchun ularni islom qoidalariga zid deb hisoblaydi.

Aksar kripto-aktivlarning narxlari tez o'zgarishi hisobiga ularni spekulyativ xususiyatga egaligi (maysir) uchun sarmoya qilishdan qaytaradi.